Trong bối cảnh thế giới đang chuyển mình mạnh mẽ hướng tới phát thải ròng bằng “0”, việc kiểm kê và giảm phát thải khí nhà kính đã trở thành yêu cầu bắt buộc đối với doanh nghiệp Việt Nam.
Bài viết dưới đây của VIETNAM CERT sẽ giúp bạn cập nhật các chính sách mới, hiểu rõ ý nghĩa của khí nhà kính và cách doanh nghiệp có thể chủ động hành động vì một tương lai xanh bền vững.
Nội dung chính
1. Khí nhà kính là gì và vì sao thế giới quan tâm?
Trong những năm gần đây, cụm từ “khí nhà kính” (Greenhouse Gases – GHG) trở thành tâm điểm trong các chiến lược toàn cầu về biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.
Khí nhà kính là nhóm khí có khả năng giữ nhiệt trong bầu khí quyển, khiến Trái Đất nóng lên. Những khí phổ biến nhất gồm:
-
CO₂ (Carbon dioxide) – sinh ra từ đốt nhiên liệu hóa thạch như than, dầu, khí tự nhiên.
-
CH₄ (Methane) – phát thải từ chăn nuôi, bãi rác và khai thác dầu khí.
-
N₂O (Nitrous oxide) – từ phân bón, sản xuất hóa chất và công nghiệp.
-
HFCs, PFCs, SF₆ – khí công nghiệp có tiềm năng gây nóng lên hàng nghìn lần so với CO₂.
Sự gia tăng nồng độ các khí này khiến hiệu ứng nhà kính trở nên nghiêm trọng, gây ra nóng lên toàn cầu, thời tiết cực đoan, nước biển dâng và thiên tai gia tăng – ảnh hưởng trực tiếp đến kinh tế, xã hội và hệ sinh thái.
2. Cập nhật chính sách và cam kết của Việt Nam (2024–2025)
Việt Nam là một trong những quốc gia đi đầu trong khu vực Đông Nam Á khi cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 tại Hội nghị COP26. Để thực hiện cam kết này, Nhà nước đã ban hành loạt văn bản pháp lý quan trọng:
-
Nghị định 06/2022/NĐ-CP: Quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, bảo vệ tầng ozone.
-
Thông tư 17/2022/TT-BTNMT: Hướng dẫn kiểm kê khí nhà kính, xây dựng kế hoạch giảm phát thải và vận hành thị trường carbon trong nước.
-
Quyết định 01/2022/QĐ-TTg: Ban hành danh mục hơn 1.900 cơ sở phát thải lớn phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính định kỳ.
-
Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu giai đoạn đến năm 2050: Đặt mục tiêu giảm 43,5% phát thải vào năm 2030 so với kịch bản thông thường.
Từ năm 2025, Việt Nam sẽ vận hành thử thị trường carbon nội địa, cho phép doanh nghiệp mua bán tín chỉ carbon và tham gia cơ chế định giá phát thải – một bước tiến quan trọng hướng tới nền kinh tế carbon thấp.
3. Thực trạng và nguyên nhân phát thải khí nhà kính tại Việt Nam
Theo thống kê của Bộ Tài nguyên và Môi trường, phát thải khí nhà kính của Việt Nam tăng trung bình 5% mỗi năm, chủ yếu đến từ các lĩnh vực:
-
Năng lượng (60%) – đốt nhiên liệu trong sản xuất, giao thông, điện lực.
-
Công nghiệp chế biến và vật liệu xây dựng (15%) – đặc biệt là xi măng, thép, gạch, nhựa.
-
Nông nghiệp (20%) – phát thải CH₄ và N₂O từ trồng trọt, chăn nuôi.
-
Chất thải (5%) – phát thải từ xử lý rác thải rắn, nước thải.
Nếu không kiểm soát, Việt Nam có thể chịu thiệt hại lên tới 12–14% GDP vào năm 2050 do tác động của khí nhà kính và biến đổi khí hậu.
4. Doanh nghiệp Việt Nam cần làm gì để thích ứng?
Trước xu hướng quản lý khí nhà kính chặt chẽ, các doanh nghiệp cần chủ động hành động sớm thông qua 4 giải pháp chiến lược sau:
1. Thực hiện kiểm kê khí nhà kính định kỳ
Doanh nghiệp thuộc danh mục phát thải lớn phải kiểm kê khí nhà kính theo hướng dẫn của Thông tư 17/2022/TT-BTNMT, bao gồm:
-
Phạm vi 1: Phát thải trực tiếp từ hoạt động sản xuất.
-
Phạm vi 2: Phát thải gián tiếp từ tiêu thụ điện, năng lượng.
-
Phạm vi 3: Phát thải trong chuỗi cung ứng (vận chuyển, nguyên liệu…).
2. Xây dựng kế hoạch giảm phát thải và báo cáo định kỳ
Căn cứ vào kết quả kiểm kê, doanh nghiệp cần lập kế hoạch giảm phát thải, thay đổi công nghệ, cải thiện hiệu suất năng lượng và gửi báo cáo theo chu kỳ 2–3 năm.
3. Áp dụng tiêu chuẩn và chứng nhận xanh
Việc đạt các chứng nhận như ISO 14064 (kiểm kê khí nhà kính), ISO 50001 (quản lý năng lượng) hay Nhãn xanh Việt Nam giúp nâng cao uy tín và đáp ứng tiêu chí ESG (Môi trường – Xã hội – Quản trị).
4. Chuẩn bị tham gia thị trường carbon
Từ năm 2025, doanh nghiệp có thể trao đổi, mua bán tín chỉ carbon, hoặc đăng ký dự án giảm phát thải (Carbon Credit Project) để tạo doanh thu từ việc giảm phát thải hiệu quả.
Xem thêm: Tư vấn báo cáo, kiểm kê khí nhà kính theo Nghị định 06/2022/NĐ-CP tại đây.
5. Xu hướng toàn cầu: Kinh tế carbon thấp – lợi thế cạnh tranh mới
Các tập đoàn quốc tế như Apple, Samsung, Toyota hay Unilever đều đã công bố lộ trình Net Zero 2030–2050, yêu cầu chuỗi cung ứng toàn cầu cũng phải giảm phát thải. Điều này đồng nghĩa rằng doanh nghiệp Việt Nam muốn tham gia vào chuỗi cung ứng quốc tế cần kiểm kê và chứng minh lượng phát thải của mình.
Xu hướng “xanh hóa sản xuất” không chỉ là trách nhiệm xã hội mà còn là yếu tố sống còn để duy trì năng lực cạnh tranh. Những doanh nghiệp đi trước trong chuyển đổi xanh sẽ tiết kiệm chi phí, dễ tiếp cận vốn quốc tế, và nâng cao hình ảnh thương hiệu bền vững.
6. VIETNAM CERT – Đồng hành cùng doanh nghiệp trong quản lý và kiểm kê khí nhà kính
Là tổ chức chứng nhận và tư vấn uy tín tại Việt Nam, VIETNAM CERT tự hào đồng hành cùng các doanh nghiệp trong báo cáo, kiểm kê và tư vấn khí nhà kính, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển xanh và bền vững.
Dịch vụ của VIETNAM CERT bao gồm:
-
Báo cáo và kiểm kê khí nhà kính theo Nghị định 06/2022/NĐ-CP và Thông tư 17/2022/TT-BTNMT.
-
Tư vấn lộ trình giảm phát thải, lập kế hoạch quản lý phát thải khí nhà kính.
-
Đào tạo nội bộ doanh nghiệp về nhận thức khí nhà kính, tiêu chuẩn ISO 14064, ISO 50001.
-
Hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng hồ sơ tham gia thị trường carbon Việt Nam.
Với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm và hệ thống đánh giá hiện đại, VIETNAM CERT cam kết mang đến giải pháp toàn diện, tiết kiệm và phù hợp cho từng doanh nghiệp, giúp khách hàng đáp ứng yêu cầu pháp lý, nâng cao uy tín và hướng tới phát thải ròng bằng 0 (Net Zero).
7. Kết luận
Khí nhà kính là vấn đề toàn cầu, nhưng hành động thiết thực bắt đầu từ mỗi doanh nghiệp. Bằng việc kiểm kê, lập báo cáo và tư vấn giảm phát thải khí nhà kính, doanh nghiệp không chỉ tuân thủ quy định pháp luật, mà còn xây dựng nền tảng phát triển bền vững, mở rộng thị trường và khẳng định trách nhiệm xã hội.
VIETNAM CERT sẵn sàng là đối tác tin cậy cùng doanh nghiệp Việt Nam hành động vì môi trường xanh – tương lai bền vững.
TRUNG TÂM KIỂM ĐỊNH VÀ CHỨNG NHẬN VIỆT NAM
Trụ sở: 51 đường số 2, Khu đô thị Vạn Phúc, P.Hiệp Bình, Tp. Hồ Chí Minh
CN1: Tầng 5, Tòa nhà Mipec Tower, 229 Tây Sơn, P. Ngã Tư Sở, Q. Đống Đa, Hà Nội
CN2: Tổ dân phố Tây Trinh, P.Kỳ Trinh, Thị xã Kỳ Anh, Hà Tĩnh
Hotline: 0886.11.12.18 hoặc 0945.46.40.47
Email: [email protected]
Website: www.vietnamcert.vn
Xem thêm:
